Toen Nicoline van der Sijs in 2001 het proefschrift Etymologie in het digitale tijdperk publiceerde, voorspelde zij dat de sterke toename van digitale bronnen in...
Op 6 december 1779, vandaag precies 231 jaar geleden, stuurde de zus van matroos Jacob Smit haar broer een pakketje met sinterklaascadeautjes. De zus woonde...
Vorige week is de website www.mennoterbraak.nl gelanceerd. Bijzonder aan deze website is dat je naast de gedigitaliseerde versie van een tekst vaak het origineel te...
Ik kan het hem niet meer vragen, maar ik denk dat mijn vader Toon Hermans de grootste Nederlandse woordkunstenaar vond. Mijn vader speelde zelf ook...
Tekens bij letters
Liggend streepje (-), trema ( ¨ ) en apostrof (')
Hoofdregel
Als het eerste deel van een samenstelling eindigt op een klinker en het tweede deel begint met een klinker, zet je een streepje om te voorkomen dat die twee klinkers samen één klank vormen. Het is auto-ongeluk, radio-omroep en na-apen.
Woorden die eindigen op -achtig krijgen een streepje: zebra-achtig. Uitzonderingen
·Als het woord geen samenstelling is, gebruik je een trema: poëzie, zeeën, coördinatie, financiën.
·In cijfers en getallen gebruik je een trema: tweeënvijftig, zeshonderd drieëntachtig .
NB Latijnse en Franse woorden die eindigen op -ei, -eus, -eum, en -ien krijgen geen trema: museum, opticien, petroleum
Een liggend streepje gebruik je om:
1. af te breken Als een woord niet meer op een regel kan, gebruik je het streepje om af te breken.Een woord mag je alleen afbreken aan het einde van een lettergreep. 2. te scheiden Om te voorkomen dat er uitspraakproblemen ontstaan, gebruik je een streepje als scheidingsteken: zee-eend, zo-even en gedachte-experiment 3. en te koppelen
Het koppelteken gebruik je:
1.In namen van getrouwde vrouwen: mevrouw Jansen-Van Kempen. 2.Na voorvoegsels als: adjunct-, non-, niet-, oud- en S(s)int, adjunct-commies, non-actief, niet-roker, oud-ambassadeur, sint-bernard 3.In samengestelde aardrijkskundige namen: Noord-Hollands, Zuid- Amerikaans, Noordoost- Duitsland, Noord-Brabant. 4.In samenstellingen van symbolen en afkortingen: 65-jarige, tv-toestel, €-teken, e-boek. 5.In samenstellingen waarvan de beide delen gelijkwaardig zijn: minister-president, rooms-katholiek
Na Griekse en Latijnse voorvoegsels komt geen koppelteken: locoburgemeester, vicepremier, antiautoritair, coassistenten. Maar: co-ouderschap en re-integreren (klinkerbotsing)
Een apostrof gebruik je:
1.Als je letter(s) weglaat: 's nachts,'t fokschaap. 2.Om een verkeerde uitspraak te voorkomen: auto's. piano's,alinea's. 3.In een tweede naamval die eindigt op een sisklank: Floris' schrift, Beatrix' verjaardag, Mulisch' boek. 4.In bepaalde combinaties van letters: havo'er, NEC'er, AOW'er, KPN'er.
Als zich geen klinkerbotsing voordoet, schrijven we de samenstelling of afleiding aaneen: cameraopstelling, beantwoord, koffieautomaat
